Վերլուծություն հղի կանանց աշխատանքի վայրում իրավունքների վերաբերյալ

«Ա. Դ. Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոնում» մենք հավատացած ենք, որ ոչ մի կին չպետք է ընտրություն կատարի կարիերայի և ընտանիքի միջև: Որպես 2024-2025 թթ. հետազոտական նախաձեռնությունների մաս՝ մեր Սյունիքի մասնաճյուղը հրապարակել է առանցքային մի ուսումնասիրություն՝ «Հղիությունն աշխատավայրում. իրավունքների պաշտպանությո՞ւն, թե՞ խտիրական մոտեցում» թեմայով:

Զեկույցի հեղինակ Անահիտ Ամարյանը մանրամասն քննարկում է այն համակարգային մարտահրավերները, որոնց բախվում են հղի կանայք հայաստանյան աշխատաշուկայում, և առաջարկում է բարեփոխումների ճանապարհային քարտեզ:

Չնայած առկա իրավական պաշտպանությանը՝ Հայաստանում շատ կանայք հղիության ընթացքում դեռևս բախվում են «թաքնված խտրականության»: Մեր վերլուծությունն առանձնացնում է մտահոգիչ երեք հիմնական ուղղություն.

  • Ապօրինի ազատումներ. Գործատուները հաճախ գտնում են «ստեղծագործական» ուղիներ պայմանագրերը լուծարելու կամ հղի աշխատակիցների վրա ճնշում գործադրելու համար՝ ստիպելով նրանց սեփական դիմումի համաձայն հեռանալ աշխատանքից:
  • Իրազեկվածության պակաս. Շատ կանայք տեղյակ չեն ՀՀ Աշխատանքային օրենսգրքով իրենց երաշխավորված հատուկ պաշտպանության միջոցների մասին:
  • Թերի վերահսկողություն. Առկա է պետական վերահսկողության ուժեղացման խիստ անհրաժեշտություն՝ ապահովելու համար, որ բիզնեսները պահպանեն մայրության պաշտպանության մասին օրենքները:

Սախարովի կենտրոնը ոչ միայն վերհանում է խնդիրները, այլև առաջարկում է լուծումներ: Մեր փորձագիտական կարծիքը կոչ է անում իրականացնել.

  1. Իրավական գրագիտության ծրագրեր. Մասնագիտացված դասընթացներ թե՛ աշխատողների, թե՛ գործատուների համար՝ իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները հստակ հասկանալու համար:
  2. Օրենսդրական բարեփոխումներ. Աշխատանքային օրենսգրքում «ապացուցման բեռի» հստակեցում, որպեսզի հենց գործատուն ստիպված լինի ապացուցել, որ աշխատանքից ազատումը հիմնված չի եղել հղիության փաստի վրա:
  3. Տեսչական ստուգումների ուժեղացում. Աշխատանքային տեսչական մարմինների ֆինանսավորման և անձնակազմի ավելացում՝ աշխատավայրում խտրականության դեպքերն ավելի արդյունավետ վերահսկելու համար:

Ծանոթացեք ամբողջական զեկույցին այստեղ